Samenlevingsopbouw?
Nooit van gehoord!

 

 “Ik ben Jenny, 55 jaar. Ik ben alleenstaand en woon in een appartementje in een sociaal woonblok in de Kempen. Al tien jaar ben ik medewerker bij het project ‘Energie en Armoede’. Elektriciteit, gas, een mens kan niet zonder. En als ze je afsluiten omdat je je factuur niet kan betalen, dan sta je letterlijk in de kou … De voorbije tien jaar hebben we met het project een hele weg afgelegd. ‘Energie en Armoede’ kreeg een voet tussen de deur bij de energiesector en bij het Vlaams Parlement en de minister. Zij houden nu rekening met onze ervaringen en adviezen als ze beslissingen nemen.

Ook voor mezelf betekent het project heel veel. Als je niet veel geld hebt, dan kom je niet gemakkelijk buiten. Je zondert je af. Je voelt jezelf minder dan de anderen, want je hebt de middelen niet om ‘mee te doen’. Meewerken in het project heeft me sterker gemaakt. Ik ben ‘franker’ geworden. Ik durf mijn mening zeggen op een vergadering en naar het OCMW stappen met mijn vragen. Vroeger had ik dat nooit gedurfd.”

 

 

De Grondwet is duidelijk: elke Belg is gelijk voor de wet. Maar ook dit klinkt bekend in de oren: “Wie veel heeft, krijgt gemakkelijk meer. Wie weinig heeft, krijgt zelden meer.”

 

We starten onze levenswandel niet met dezelfde bagage. De één vertrekt fluitend met een kleurrijke rugzak volgepropt met kansen en uitdagingen. Bij de ander is de rugzak al van meet af aan versleten en beduimeld, en stelt de inhoud niet veel voor. Toch dromen we allemaal van een ‘goed leven’. Helaas is dat niet voor iedereen weggelegd. En dat maakt mensen kwetsbaar.

 

Jij kent die mensen ook. Ze wonen in elke stad, in elk dorp. Misschien denk je nu aan de ouders van dat klasgenootje dat nooit meekan op schoolreis. Of aan de bewoners van die grijze hoogbouw in de buurt. Of aan de slapende daklozen in een Brussels station waar je ’s morgens langsloopt op weg naar je werk.

 

In Vlaanderen en Brussel zijn er mensen die daar wakker van liggen. Opbouwwerkers, buurtwerkers en heel veel vrijwilligers zeggen “neen” tegen achterstelling en uitsluiting van mensen in onze samenleving. En ze maken werk van oplossingen: betaalbare kwaliteitsvolle woningen, een job voor wie op de gewone arbeidsmarkt geen kans maakt, een ontmoetingsplaats voor bewoners in een multiculturele buurt, informatie voor ouders over de vele reglementen op school, een speelpleintje en meer groen in de woonomgeving, …  Dit zijn voorbeelden van Samenlevingsopbouw.

 

Samenlevingsopbouw? Nooit van gehoord!?

Lees dan zeker verder.

 

 

Samenlevingsopbouw werkt met groepen mensen

Met mensen die op dezelfde ‘weer’ zitten. Bijvoorbeeld met sociale huurders als de huisvestingsmaatschappij nalaat dringende herstellingswerken uit te voeren. Of met jongeren die een ontmoetingsplaats willen in hun buurt.

De mensen van de groep zijn de rode draad in het verhaal. Hun ervaringen, noden, kennis en kunde vormen de bouwstenen. Zij trekken de kar, samen met de opbouwwerker. Zij komen op voor zichzelf en voor lotgenoten.

 

Samenlevingsopbouw geeft deze mensen een flinke duw in de rug. Samen maken ze van de beduimelde rugzak een goede gereedschapskist. Gevuld met nuttige werktuigen en gebruiksaanwijzingen waarmee mensen stevig(er) in het dagelijkse leven staan.

 

 

Samenlevingsopbouw zoekt partners

Organisaties en diensten om mee samen te werken. Want bouwen doe je niet alleen. Een bouwproces vraagt tijd en er komt heel wat bij kijken: plannen maken, beslissingen nemen, materialen kiezen, stielmannen aan het werk zetten, het geheel goed in de gaten houden.

 

Bakkers, kruideniers, banken, de post. Al deze voorzieningen en diensten trekken weg uit de plattelandsdorpen. Voor oudere mensen is dit een probleem. Zij kunnen zich moeilijk op eigen kracht verplaatsen. Een netwerk van vrijwilligers houdt contact met deze senioren. Vrijwilligers gaan regelmatig langs om te horen of ze iets nodig hebben of zorgen voor een kleine attentie op verjaardagen. Een tewerkstellingsproject regelt het vervoer naar het ziekenhuis of de kaarterclub.

In Ieper nam het OCMW deze dienstverlening over van Samenlevingsopbouw. Ondertussen startten ook elders in West-Vlaanderen ‘zorgnetwerken’.

 

Voorstellen worden concreet met de publieke en politieke steun van medestanders die beslissingen forceren.

 

Antwerpse gezinnen die in armoede leven organiseerden een petitieactie voor een meer klantgerichte dienstverlening door de energieleveranciers. Zeven parlementsleden uit de meerderheidspartijen zetten zich achter deze eis en werkten een resolutie uit. Net voor Kerstmis keurde de commissie Woonbeleid de resolutie goed. Hiermee geeft het Vlaams Parlement een duidelijk signaal.

 

Samenlevingsopbouw klopt hardnekkig op dezelfde nagel. Politici moeten wetten en reglementen maken waar iedereen beter van wordt. Wie echt luistert, hoort veel en vangt stemmen op in verschillende toonaarden.

 

 

Samenlevingsopbouw verlaat de plat betreden paden

Opbouwwerkers zoeken naar creatieve oplossingen. Een buurtdienst bijvoorbeeld speelt in op wat de buurt nodig heeft én zorgt voor tewerkstelling.

 

In het dorprestaurant kan je terecht voor een goedkope maaltijd. Vooral oudere mensen en mensen met weinig inkomen komen er eten. Het restaurant is vlakbij en de bezoekers ontmoeten er bekenden en minder bekend volk. Bovendien verschaft de pot gezonde kost!

Zo’n restaurant biedt ook een opleiding en tewerkstelling voor wie moeilijk een plaatsje vindt op de gewone arbeidsmarkt. Twee vliegen in één klap.

 

 

Samenlevingsopbouw ziet het ‘groot’

Oplossingen zijn niet gebonden aan één plek of aan één groep mensen. Wat goed is voor Pol in Kortrijk, werkt ook voor Claudia in Mechelen. Opbouwwerkers delen werkwijzen en modellen met mekaar. Methodiekontwikkeling gebeurt al doende en verrijkt de praktijk.

 

Een oplossing is maar een oplossing als die blijft bestaan. Samenlevingsopbouw werkt aan structuren, niet aan symptomen.

 

 

Projecten zijn tijdelijk

Na 1, 2, 5, 10 jaar lopen ze af.  Zodra de fundamenten stevig zijn en de structuur op poten staat, nemen de partners over. De laatste fase van het bouwproces is bereikt: de oplevering. Samenlevingsopbouw laat de zaak los om elders opnieuw te beginnen...


>> terug naar homepagina