Niet ver van het station van Sint-Truiden vind je OnderOns, een Stek van Samenlevingsopbouw RIMO Libumrg. Deze erkende vereniging waar armen het woord nemen wil ervoor zorgen dat iedereen in de stad krijgt waar hij recht op heeft.

OnderOns is een mooi voorbeeld van een Stek. In een Stek kunnen mensen in een maatschappelijk kwetsbare positie terecht voor een koffie en een babbel. Ze leren er nieuwe mensen kennen, spenderen er hun vrije tijd op een leuke manier en leren af en toe iets bij. Wanneer ze met problemen kampen, verwijzen de aanwezige professionals hen er naar de juiste diensten door. Samenlevingsopbouw werkte dit idee uit omdat nog te veel mensen van een menswaardig inkomen of de juiste hulp- en dienstverlening verstoken blijven. In een STEK bedenken mensen samen nieuwe oplossingen om bestaande drempels weg te werken. Op die manier is de stek een broedplaats voor een sterkere Sociale Bescherming.

Aan tafel zitten drie kranige dames: Germaine, Paulette en Lieve. Samen met opbouwwerkster Nathalie vertellen ze wat OnderOns doet en wat De Stek in hun leven betekent.

OnderOns


Germaine: “Een tas koffie en heel veel geduld”

Mijn huisdokter heeft mij de keuze gegeven: ofwel zou ik geregeld een bezoek brengen aan ‘OnderOns’, ofwel liet hij me opnemen in de psychiatrie. Dat was dus rap beslist.Maar in het begin zat ik hier maar wat. Ik zei geen woord. Elke keer als ik naar huis ging, vroegen de opbouwwerkers: ‘je komt toch terug?’ Ik knikte en de dag nadien zat ik hier weer.

Maar stilaan begonnen er steeds meer mensen tegen mij te praten. Ze kwamen bij me zitten met een tas koffie. Een tas koffie is hier vaak het begin. Een tas koffie en heel veel geduld.

Zonder alle mensen die ik in OnderOns heb leren kennen, was ik er niet meer. Daar ben ik heilig van overtuigd. Ik kom van heel diep. Ik had al allerhande problemen en toen kreeg ik last van mijn rug. Drie keer ben ik er aan geopereerd, zonder effect. De pijn ging niet weg en ik geraakte verslaafd aan de pijnstillers. Toen hebben ze mij moeten opnemen.

Ondertussen gaat het goed met mij. Ik vind het tijd om iets terug te doen. Voor alle vrienden die ik hier gemaakt heb, voor alle opbouwwerkers die mij zonder er een frank voor te vragen terug op pad gezet hebben, maar ook voor alle mensen die nu in de penarie zitten.

Gisteren kwam er hier een man binnen. “Ik heb in de psychiatrie gezeten, maar ge moet gene schrik hebben”, was het eerste dat hij zei. Hij geeft een tijdje aan de computer gezeten en is dan weer vertrokken. Hij heeft zijn naam zelfs niet gezegd. We krijgen steeds meer mensen uit de geestelijke gezondheidszorg over de vloer, zeker nu de grote instelling hier niet ver vandaan haar aantal bedden afbouwt. Door mijn eigen verleden probeer ik daar goed me om te gaan, maar ik zie dat het voor andere vrijwilligers niet altijd makkelijk is. Gelukkig werkt OnderOns nu samen met Cabrio-teams . Dat zijn mensen van de geestelijk gezondheidszorg  die naar hier afzakken als er een probleem is. Zij weten hoe ze dat moeten aanpakken. Ze babbelen met die mensen. Meestal is dat koelen zonder blazen.

Sinds een aantal jaar geef ik samen met Nathalie cursussen. Vanuit mijn ervaring vertel ik over wat armoede met een mens doet. Elk jaar gaan we langs bij de tweedejaars vroedkunde van de Hogeschool PXL in Hasselt , maar ook bij de ambtenaren van de stad, de KVLV en tal van andere organisaties. Volgende week kan Nathalie niet en ga ik voor het eerst alleen. Ja, dat is spannend, maar ik ben zeker dat het zal lukken.


Paulette: “Van den os naar den ezel”

Ik ben hier terecht gekomen via een vriendin. Dat is ondertussen al 7 jaar geleden. Die vriendin komt niet meer maar ik ben blijven plakken. Ik doe aan zo veel mogelijk activiteiten mee. Bloemschikken, crea, vakanties, museumbezoek … Nathalie  geeft me het programma door, ik kijk wat me interesseert en geef me op. Sinds een tijdje zit ik ook in de werkgroep maatschappelijke dienstverlening. Door mijn eigen verleden, weet ik hoe belangrijk dat thema is.

Voor mensen in armoede is het veel te moeilijk om de stap naar de hulpverlening en het OCMW te zetten. Ik kan het weten, want ik heb zelf in die situatie gezeten. Op dat ogenblik verbleef ik in een vluchthuis. Toen ik eindelijk mijn schaamte had overwonnen en naar het OCMW durfde gaan, stuurden ze mij van den os naar den ezel. Dan was dat papier weer niet in orde, dan moest ik eigenlijk bij die andere dienst zijn.  Het was heel de tijd van ‘Paulette, bel morgen maar eens terug’. Maar als je weinig of geen krediet op je telefoon hebt, dan gaat dat niet. Ik neem hen dat nu nog kwalijk.

Ik heb geluk gehad. De mensen van OnderOns hebben me er mee door gesleurd. Deze zomer heb ik veel op mijn kleinkinderen kunnen passen. Maar veel mensen hebben niet dat geluk. Er zijn zo veel verdoken problemen in Sint-Truiden. OnderOns heeft een daklozenwerking. Ze kunnen hier zichzelf en hun kleren wassen. Maandagavond is er voor hen een maaltijd, die ze soms zelf mee koken. Je ziet hier dus wel dingen. Een koppel met twee jonge kinderen die in hun auto wonen. Dat zou toch niet mogen. Of een man die hier al jaren vrijwilliger is en dan ineens blijkt hij al die tijd dakloos geweest te zijn.

In principe doen de opbouwwerkers hier zelf niet aan hulpverlening. Ze verwijzen zo veel mogelijk door naar de gepaste diensten. Nathalie stelt checklists op van zaken die mensen zeker moeten vragen. Bovendien zorgt ze ervoor dat de dossiers van mensen op voorhand in orde zijn. Ze kijkt na of alle benodigde documenten mee zijn en steekt die in een mooi mapje. Zo moeten mensen niet elke keer terug omdat ze een papier vergeten zijn. Anders een eeuwigheid voor krijgen waar ze recht op hebben.

Bovendien kijken we steeds of er iemand van hier mee kan gaan naar de hulpverlening. We hebben hier een vrijwilligster die alles van wonen weet. Als iemand naar het sociaal verhuurkantoor of de sociale huisvestingsmaatschappij moet, trommelen we die vrouw op. Dat maakt toch een verschil. Ik weet nog dat mijn dossiers maar bleven aanslepen tot er een begeleider van het vluchthuis meekwam. Het is ook belangrijk als mentale steun. Bij die hulpverleningsdiensten moet je je hele hebben en houwen op tafel leggen: toegeven dat je schulden hebt, dat je heel de situatie niet de baas bent … Dat is echt zwaar. Als je dat alleen moet doen haak je af, of begin je er zelfs niet aan.

Ondertussen heeft het CAW de vraag gesteld om hier een plek te krijgen. Dat is delicaat. We willen hier geen hulpcentra worden, maar aan de andere kant als dat een vaste persoon zou zijn, kan dit het CAW een gezicht geven. Dat werkt enorm drempelverlagend. Mensen komen mensen niet naar die dienst, maar naar Paul of Sigrid die voor het CAW werkt. We zullen op onze vrijwilligersvergadering de voor- en nadelen bespreken. Inspraak is heel belangrijk.


Lieve: “Dan heb je toch een verschil gemaakt”

Met OnderOns willen we het OCMW en hulpverleningsdiensten helpen om zich zo te organiseren dat iedereen krijgt waar hij recht op heeft. Daar steken we allemaal samen behoorlijk veel tijd en energie in.

Zo hebben we vorig jaar opgeschreven wat er allemaal beter kon bij het OCMW. We hebben alles stukje bij beetje overlopen. Dat de openingsuren niet altijd aangepast zijn. Dat ze soms niet vriendelijk zijn; dat je helemaal op jezelf teruggeworpen bent eens je geen leefloon meer hoeft te krijgen … Op basis daarvan hebben we een aantal mooi vormgegeven kaartjes gemaakt met daarop tips, zoals “Het eerste contact is van cruciaal belang” of “Hulpverlening is op de eerste plaats communicatie, verbindende communicatie”. Op 17 oktober hebben we die kaartjes, mooi ingepakt en met een strik er rond, cadeau gedaan aan de burgemeester. Sindsdien is de dienstverlening van het OCMW sterk verbeterd in Sint-Truiden.

Ik hoor van Nathalie dat OnderOns zich met die actie bewezen heeft. Het beleid ziet ons nu als volwaardige partner en we mogen al eens kritiek hebben. Dat is toch niet evident, want we krijgen toch ook wel geld van de stad en het OCMW. Maar er wordt dus geluisterd. Zo hebben we mee ‘de babykaart’ bedacht, waarmee meisjes en vrouwen die pas bevallen zijn via het OCMW gratis pampers en babyvoeding kunnen krijgen. Op die manier hebben we 27 kansarme gezinnen bereikt die daarvoor geen hulp ontvingen. Dan heb je toch een verschil gemaakt.

Zelf heb ik me de voorbije periode ook sterk voor Ieders stem telt ingezet. We zijn met de groep door heel Sint-Truiden gewandeld. 15 kilometer hadden we gestapt. Ik kon geen pap meer zeggen toen we hier terug waren. Onderweg hebben we foto’s gemaakt van plekken in de stad met daarop een aantal tuinkabouters. Daarmee wilden we aandacht vragen voor de kleine man. Bij elke foto hoorde een tekstje met onze eigen voorstellen op . Daar hebben we met de groep lang over gediscussieerd. Op een avond voor de verkiezingen hebben we dan alle  kopstukken van de politieke partijen uitgenodigd om het hierover te hebben.

Ik ben heel fier dat ik dit allemaal kan. Een aantal jaar geleden heb ik een herseninfarct gehad. Mijn rechterkant helemaal verlamd. Ik heb alles opnieuw moeten leren: slikken, stappen, spreken … alles. Daarbij heb ik heel veel aan OnderOns gehad. In het begin vond ik het moeilijk, maar iedereen was zo goed voor mij. “Lieve, je doet toch ook mee! Lieve, je doet toch ook mee!” En dan doe je mee, ook al heb je eigenlijk geen zin. Ondertussen engageer ik mij voor politieke projecten als Ieders stem telt, maar geef ik ook de crea. Als ik met dat knutselen mijn fijne motoriek aan de groep mag tonen,  ben ik wel trots op hoe ik terug gevochten heb.


Nathalie: ‘Door de bezoekers gedragen’

Bij OnderOns gaan we op zoek naar de talenten van mensen. Ondertussen ben ik hier 6 jaar opbouwwerker. Op die tijd heb ik geleerd dat elke mens wel één talent heeft. Je moet alleen uitvissen wat dat is. Je ziet dat wanneer ze met dat talent aan de slag gaan, ze hun zelfvertrouwen herwinnen. Op dat ogenblik gaat de rest vaak vanzelf: ze durven eens iets nieuws doen, dat blijkt ook mee te vallen en voor je het weet zijn ze vertrokken.

Om dat te stimuleren organiseren we veel vorming bij OnderOns. We houden kookcursussen. Nog niet lang geleden was er een cursus fotografie … Ik herinner me een schrijfcursus van een tijdje terug. De lesgever zette de deelnemers een appel voor de neus. “Beschrijf wat je ziet” was zijn opdracht. Germaine begon eerst de pruttelen dat ze dat maar onnozel vond. Maar toen maakte ze de klik in haar hoofd en begon ze te schrijven. Uiteindelijk hebben we haar moeten stoppen toen ze drie bladzijden vol gepend had. Dat zijn van die wonderlijke momenten.

Maar OnderOns moet meer zijn. We willen een partner zijn in het sociaal beleid van de stad. Ook daarom geven we vorming. Als we onze ‘10 tips voor hulpverleners om beter samen te werken met mensen in armoede’ uitwerken, begint dat met een vorming over de werking van het OCMW. Ook dat is mensen versterken.

Gisteren was er een cursus conflictbeheersing. Dat is nuttig want we zitten hier met een 40-tal personen. Om daar één groep van te maken is niet evident. Er wordt al eens geroddeld, er zijn al eens meningsverschillen. Maar als puntje bij paaltje komt, staan we er wel voor elkaar.

Dat merk ik wanneer ik als opbouwwerker boven mijn administratie kan doe. Ik kan er dan gerust op zijn dat de boel beneden draait. OnderOns is een vereniging voor en door haar bezoekers. Zij dragen de werking echt. Maar dat is niet altijd zo geweest. We zijn jaren geleden van nul begonnen, en hebben de kans gekregen stap voor stap de vereniging te worden waar heel Sint-Truiden baat bij heeft.


Dit E-mail adres wordt beschermd tegen spambots. U moet JavaScript geactiveerd hebben om het te kunnen zien.